Bài học 06 · Tư tưởng, đạo đức, phong cách
Tự học và học tập suốt đời
Có người nghĩ học là việc của tuổi trẻ, học xong là thôi. Bác Hồ nghĩ khác: học hỏi là việc phải tiếp tục suốt đời, vì thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân ngày càng tiến bộ — không học tiếp thì mình tụt lại phía sau chính người dân của mình.
Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời… chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ
Lưu ý khi trích dẫn: ĐÃ XÁC MINH — Toàn tập, t.6, tr.134, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011. Trích đoạn có lược bỏ (dấu ba chấm); nếu muốn in trọn câu, phải đối chiếu bản in.
Tác phẩm gốc
Câu nói gốc thuộc bài nói tại lớp nghiên cứu chính trị khóa I, Trường Đại học Nhân dân Việt Nam, ngày 21/7/1956 (Toàn tập, t.6, tr.134). Về phương pháp, tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc" (1947), phần bàn về huấn luyện cán bộ, nêu nguyên tắc "Lấy tự học làm cốt. Do thảo luận và chỉ đạo giúp vào" (Toàn tập, t.5, tr.312).
Ví dụ lịch sử đã xác minh
Chính hồ sơ ngoại ngữ của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là bằng chứng. Tài liệu theo dõi của mật thám Pháp giai đoạn 1919–1923 ghi nhận trình độ ngoại ngữ của Người tăng dần qua từng năm: từ nhận xét nói tiếng Pháp còn hạn chế, đến ghi nhận nói và viết "rất tốt" tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha và đọc được ít nhiều tiếng Ý. Đến bản khai năm 1935 tại Đại hội VII Quốc tế Cộng sản, Người tự khai biết tiếng Pháp, Anh, Việt, Ý, tiếng Quảng Đông, biết ít tiếng Đức và tiếng Nga. Và việc học không dừng lại khi đã là Chủ tịch nước: nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan kể Bác để trong hộp thuốc lá những mảnh giấy, mỗi mảnh ghi 10 từ tiếng Nga để học dần, vì "ít dùng nên quên". Cuốn từ điển Nga – Pháp ở đầu giường Bác được cán bộ bảo tàng phát hiện có rất nhiều dấu ghi chú bằng mực và bút chì.
Với Tân Thuận hôm nay
Cán bộ Mặt trận hôm nay phải học những thứ mà mười năm trước chưa có: nộp hồ sơ trực tuyến, quản lý nhóm cư dân trên mạng xã hội, đọc hiểu một bảng dữ liệu, nhận biết tin giả trước khi lỡ chia sẻ. Không ai sinh ra đã biết những việc đó. Điều đáng học nhất ở Bác không phải là số ngoại ngữ, mà là thái độ: không xấu hổ vì chưa biết, chỉ ngại không chịu học. Người lớn tuổi trong khu phố hoàn toàn có thể học từ thanh niên, và ngược lại.
Ba câu hỏi để tự soi
Kỹ năng nào tôi đang né tránh vì nghĩ "già rồi, học không vào"? Ai quanh tôi có thể dạy tôi kỹ năng đó trong 30 phút?
Ba tháng qua tôi đã đọc trọn vẹn được văn bản, cuốn sách hay tài liệu nào liên quan đến công việc của mình?
Tôi có sẵn sàng nói "cái này tôi chưa biết, để tôi tìm hiểu rồi trả lời" trước mặt người dân không — hay tôi thường trả lời cho xong?
Trích dẫn nguyên văn đã đối chiếu
Bài học này có 3 câu đã đối chiếu nguyên văn trên nguồn chính thống. Mỗi câu kèm nguyên văn ghi chú thẩm định của Ban Biên tập — số tập, số trang chỉ hiển thị khi nguồn cung cấp, không suy đoán.
Lấy tự học làm cốt. Do thảo luận và chỉ đạo giúp vào
Không sợ khó, có quyết tâm. Không biết thì phải cố gắng học, mà cố gắng học thì nhất định học được
Nguồn tham khảo
- Hồ Chí Minh: tấm gương mẫu mực về tự học và học suốt đời — Tạp chí Lý luận chính trị (lyluanchinhtri.vn)Toàn tập, t.5; 6 · tr.312; 134; 360 · 2011(mở trong cửa sổ mới)
- Bác Hồ học ngoại ngữ — Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật (nxbctqg.org.vn)(mở trong cửa sổ mới)
- Noi gương học tập suốt đời của Hồ Chí Minh để trở thành Công dân học tập — Báo Dân trí(mở trong cửa sổ mới)
