Bài học 07 · Tư tưởng, đạo đức, phong cách
Chăm lo người yếu thế
Một xã hội tốt không được đo bằng người khá nhất, mà bằng người khó nhất. Ngay giữa những ngày kháng chiến thiếu thốn nhất, Bác Hồ vẫn dành thời gian nghĩ đến thương binh, đến cha mẹ và vợ con của người đã ngã xuống, đến những người không còn sức lao động.
Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn 3 bữa. Đem gạo đó (mỗi bữa một bơ) để cứu dân nghèo
Thẩm định: ĐÃ XÁC MINH nguyên văn
Tác phẩm gốc
Ba văn bản gốc: Lời kêu gọi "Sẻ cơm nhường áo", báo Cứu quốc, 28/9/1945 — đề nghị đồng bào cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa để cứu dân nghèo. Thư gửi Ban Thường trực Ban Tổ chức "Ngày Thương binh toàn quốc", đọc tại cuộc mít tinh 27/7/1947 tại xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên — mốc ra đời Ngày Thương binh – Liệt sĩ. Di chúc, phần "Đầu tiên là công việc đối với con người" (bản viết tay bổ sung năm 1968).
Ví dụ lịch sử đã xác minh
Chiều 27/7/1947, tại xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, một cuộc mít tinh lớn được tổ chức. Đại diện Ban Tổ chức trịnh trọng đọc thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Kèm theo thư, Người gửi tặng một chiếc áo lụa, một tháng lương của mình, và một bữa ăn của nhân viên trong Phủ Chủ tịch. Từ cuộc mít tinh ấy, ngày 27/7 trở thành Ngày Thương binh toàn quốc, sau này là Ngày Thương binh – Liệt sĩ. Điều đáng chú ý: món quà không phải từ ngân sách, mà từ phần của chính Người và của những người làm việc cạnh Người.
Với Tân Thuận hôm nay
Ở phường, "người yếu thế" không chỉ là hộ nghèo trong danh sách. Đó còn là người già sống một mình không ai đưa đi khám; người khuyết tật không ra khỏi nhà vì hẻm không có lối cho xe lăn; công nhân mất việc chưa dám nói với ai; trẻ em theo cha mẹ ở trọ, học hành chông chênh; gia đình chính sách ngại phiền nên không đề đạt. Chăm lo người yếu thế, do đó, bắt đầu bằng việc đi tìm chứ không chờ người ta đến. Và cần nhớ một điều Bác đã dặn trong Di chúc: giúp để họ dần dần tự lực cánh sinh, chứ không phải để họ mãi phụ thuộc vào trợ cấp.
Ba câu hỏi để tự soi
Trong khu phố tôi, ai là người có thể đang rất khó khăn nhưng chưa từng có tên trong bất kỳ danh sách nào? Tôi có cách nào để biết?
Những phần quà, suất hỗ trợ chúng tôi trao vừa rồi có giúp người nhận tiến tới tự lo được cho mình, hay chỉ đủ cho vài ngày?
Khi trao quà, chúng tôi có làm điều gì khiến người nhận cảm thấy bị nhìn như "người được cho" không? Có thể làm khác đi thế nào?
Trích dẫn nguyên văn đã đối chiếu
Bài học này có 4 câu đã đối chiếu nguyên văn trên nguồn chính thống. Mỗi câu kèm nguyên văn ghi chú thẩm định của Ban Biên tập — số tập, số trang chỉ hiển thị khi nguồn cung cấp, không suy đoán.
Đầu tiên là công việc đối với con người
Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ăn chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ có thể dần dần 'tự lực cánh sinh'
Đối với cha mẹ, vợ con (của thương binh và liệt sĩ) mà thiếu sức lao động và túng thiếu, thì chính quyền địa phương… phải giúp đỡ họ có công việc làm ăn thích hợp, quyết không để họ bị đói rét
Nguồn tham khảo
- Lời Bác Hồ dạy ngày 28-9-1945: Bác Hồ kêu gọi "sẻ cơm nhường áo" — Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh(mở trong cửa sổ mới)
- "Sẻ cơm nhường áo" chống giặc đói — Báo Nhân Dân(mở trong cửa sổ mới)
- Cội nguồn Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7 — Tạp chí Luật sư Việt Nam (lsvn.vn)(mở trong cửa sổ mới)
- 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026) — Thông tấn xã Việt Nam (nvsk.vnanet.vn)(mở trong cửa sổ mới)
- Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh – bản viết tay 1968 — Wikisource tiếng Việt (bản chép văn bản)1968(mở trong cửa sổ mới)
- "Di chúc" và quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thực hiện an sinh xã hội — Tạp chí Lý luận chính trị(mở trong cửa sổ mới)
