Bài học 04 · Tư tưởng, đạo đức, phong cách
Nói đi đôi với làm
Người dân nhớ rất lâu những gì cán bộ làm, và quên rất nhanh những gì cán bộ nói. Bác Hồ hiểu điều đó, nên khi kêu gọi đồng bào nhịn ăn để cứu người đói, Người tự nhịn trước và mang phần gạo của mình đến góp trước tiên.
Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước
Thẩm định: ĐÃ XÁC MINH nguyên văn — Toàn tập, t.6, tr.16, Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật, 2011. Nguồn dẫn ghi Toàn tập, t.6, tr.16, không nêu tên bài.
Tác phẩm gốc
Tư tưởng này có mặt từ rất sớm: "Đường Kách mệnh" (1927) mở đầu bằng mục "Tư cách một người cách mệnh" gồm 23 điều, trong đó phần "Tự mình phải" có điều "Nói thì phải làm". Về sau được nói kỹ hơn trong "Sửa đổi lối làm việc" (1947) và nhiều bài nói với cán bộ. Hai câu có chú thích rõ nguồn: "Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước" (Toàn tập, t.6, tr.16) và "Nếu chính mình tham ô bảo người ta liêm khiết có được không?" (Toàn tập, t.8, tr.98).
Ví dụ lịch sử đã xác minh
Cuộc lạc quyên cứu đói tại Nhà hát Lớn Hà Nội, cuối năm 1945. Ngày 28/9/1945, trên báo Cứu quốc, Hồ Chí Minh kêu gọi "sẻ cơm nhường áo", đề nghị đồng bào cả nước cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn 3 bữa, đem gạo đó cứu dân nghèo — và nói rõ Người sẽ thực hành trước. Tại buổi khai mạc cuộc lạc quyên ở Nhà hát Lớn Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đem chính phần gạo nhịn ăn của mình đến góp trước tiên. Từ đó lan ra phong trào "hũ gạo cứu đói", "ngày đồng tâm nhịn ăn" khắp cả nước.
Với Tân Thuận hôm nay
Ở khu phố, uy tín của cán bộ Mặt trận không đến từ micro. Nó đến từ việc hứa họp lúc 7 giờ thì 7 giờ có mặt; nói sẽ trả lời trong ba ngày thì ngày thứ ba gọi lại, kể cả khi chưa có kết quả; vận động bà con giữ vệ sinh chung thì trước cửa nhà mình phải sạch. Một lời hứa nhỏ bị quên có sức phá hoại lớn hơn mười bài phát biểu hay. Ngược lại, chỉ cần giữ đúng vài lời hứa nhỏ, người dân sẽ tin cả những việc lớn hơn.
Ba câu hỏi để tự soi
Ba tháng qua tôi đã hứa với bà con những gì? Liệt kê ra giấy — bao nhiêu lời đã làm xong, bao nhiêu còn treo, bao nhiêu tôi đã quên mất là mình từng hứa?
Có việc nào tôi vận động bà con làm mà chính gia đình tôi chưa làm không?
Khi một việc hứa không làm được vì lý do khách quan, tôi có chủ động báo lại cho người dân, hay chờ họ hỏi rồi mới giải thích?
Trích dẫn nguyên văn đã đối chiếu
Bài học này có 3 câu đã đối chiếu nguyên văn trên nguồn chính thống. Mỗi câu kèm nguyên văn ghi chú thẩm định của Ban Biên tập — số tập, số trang chỉ hiển thị khi nguồn cung cấp, không suy đoán.
Nếu chính mình tham ô bảo người ta liêm khiết có được không? Không được. Mình trước hết phải siêng năng, trong sạch thì mới bảo người ta trong sạch, siêng năng được
Nói thì phải làm
Nguồn tham khảo
- Học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh về "nói đi đôi với làm" — Học viện Lục quân (hvlq.vn)Toàn tập, t.6; 8 · tr.16; 98 · 2011(mở trong cửa sổ mới)
- "Tư cách của một người cách mệnh" trong tác phẩm "Đường kách mệnh" — Học viện Báo chí và Tuyên truyền (ajc.edu.vn)(mở trong cửa sổ mới)
- Đường Kách mệnh – Làm cách mệnh trước hết phải có người cách mệnh — VOH(mở trong cửa sổ mới)
- 28-9-1945: Bác Hồ kêu gọi "sẻ cơm nhường áo" — Báo Quân đội nhân dân (qdnd.vn)(mở trong cửa sổ mới)
- Từ "hũ gạo cứu đói" của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu hiện nay — Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông(mở trong cửa sổ mới)
